Merhaba sevgili Almanca severler! Bugün çoğunuzun ismini duyduğunda biraz gerildiği, ama aslında Almancanın “aristokrat” yüzü diyebileceğimiz Genitiv konusunu masaya yatırıyoruz. 
Genitiv, Türkçedeki ilgi eki yani “-in hali” (kapının kolu, adamın arabası) anlamına gelir. Her ne kadar günlük sokak ağzında bazen yerini Dativ’e bıraksa da, şık, kurallı ve akademik bir Almanca için Genitiv hayati önem taşır. Hazırsanız, kahvenizi alın ve şu konuyu en anlaşılır haliyle çözelim! 
Genitiv Nedir ve Nerede Kullanılır?
Genitiv, temel olarak aitlik ve sahiplik bildirir. Bir şeyin kime veya neye ait olduğunu söylerken bu durumu (Case) kullanırız.
Genitiv’in sihirli sorusu “Wessen?” yani “Kimin?” sorusudur. Eğer bir cümlede “Kimin?” sorusunu sorup cevap alabiliyorsan, orada Genitiv bir yapı kurman gerekiyor demektir.
Artikel Değişim Tablosu
Almancada bütün olay artikellerin değişimiyle başlar. Nominativ (yalın) haldeki artikellerin Genitiv’de nasıl dönüştüğüne bakalım:
| Cinsiyet | Nominativ (Yalın) | Genitiv (Dönüşmüş Hali) | İsim Sonu Eki |
|---|---|---|---|
| Maskulin (Der) | der | des | +(e)s |
| Neutral (Das) | das | des | +(e)s |
| Feminin (Die) | die | der | - |
| Plural (Die) | die | der | - |
Dikkat: Tabloda fark ettiyseniz, sadece Der ve Das artikelleri “des” olurken, aynı zamanda ismin sonuna da bir -s ya da -es takısı gelir. Die (dişil) ve Die (çoğul) artikelleri sadece “der” olur ve isim herhangi bir ek almaz.
İsimlerin Sonuna Gelen Ekler: -s mi, -es mi?
Erkek (Maskulin) ve Nötr (Neutral) isimlerde, artikel “des” olduğunda ismin sonuna ek getirmemiz gerektiğini söylemiştik. Peki hangisi ne zaman gelir?
-
Tek heceli isimler: Genellikle -es alır. Bu okunuşu kolaylaştırmak içindir.
- Der Mann (Adam) → Des Mannes (Adamın)
- Das Kind (Çocuk) → Des Kindes (Çocuğun)
- Das Haus (Ev) → Des Hauses (Evin)
-
Çok heceli isimler: Genellikle sadece -s alır.
- Der Lehrer (Öğretmen) → Des Lehrers (Öğretmenin)
- Das Auto (Araba) → Des Autos (Arabanın)
- Der Vater (Baba) → Des Vaters (Babanın)
-
s, ß, x, z ile biten isimler: Mutlaka -es alır.
- Der Bus → Des Busses
Örnekler ve Cümle İçinde Kullanımı
Şimdi teoriyi pratiğe dökelim. Aşağıdaki örnekleri “Kimin?” (Wessen?) sorusunu sorarak inceleyin.
1. Maskulin (Erkek) Örnekleri
-
Nominativ: Der Vater (Baba)
-
Cümle: Das Auto des Vaters ist rot.
- (Babanın arabası kırmızıdır.) → Kimin arabası? Babanın.
-
Nominativ: Der Arzt (Doktor)
-
Cümle: Die Praxis des Arztes ist heute geschlossen.
- (Doktorun muayenehanesi bugün kapalı.)
2. Feminin (Dişil) Örnekleri
-
Nominativ: Die Frau (Kadın)
-
Cümle: Die Tasche der Frau ist sehr teuer.
- (Kadının çantası çok pahalı.) → Burada isim (Frau) ek almadı, sadece artikel değişti.
-
Nominativ: Die Schule (Okul)
-
Cümle: Der Garten der Schule ist groß.
- (Okulun bahçesi büyüktür.)
3. Neutral (Nötr) Örnekleri
- Nominativ: Das Kind (Çocuk)
- Cümle: Das Spielzeug des Kindes ist kaputt.
- (Çocuğun oyuncağı bozuk.)
4. Plural (Çoğul) Örnekleri
Çoğulda da, Feminin gibi sadece artikel değişir, isme ek gelmez.
- Nominativ: Die Schüler (Öğrenciler)
- Cümle: Die Bücher der Schüler sind auf dem Tisch.
- (Öğrencilerin kitapları masanın üzerinde.)
Özel İsimlerde Genitiv Kullanımı (Ahmet’in, Almanya’nın)
Özel isimlerde (insan isimleri, şehirler, ülkeler) genellikle artikel kullanılmaz. Bu durumda Türkçeye çok benzer bir yapı kullanırız ama kesme işareti (') kullanmayız! Sadece ismin sonuna -s getiririz.
- Ahmet’in arabası: Ahmets Auto (Ahmet’s Auto DEĞİL
) - Maria’nın evi: Marias Haus
- Almanya’nın başkenti: Deutschlands Hauptstadt
İstisna: Eğer isim zaten s, ß, z, x gibi bir harfle bitiyorsa, ismin sonuna sadece kesme işareti konur, ek harf gelmez.
- Hans’ın kitabı: Hans’ Buch
- Max’ın bisikleti: Max’ Fahrrad
Genitiv Alan Edatlar (Prepositionen)
Genitiv sadece sahiplik belirtmez. Almancada bazı bağlaçlar ve edatlar vardır ki, kendilerinden sonra gelen kelimenin mutlaka Genitiv olmasını isterler. Bu seviyenizi B1-B2 bandına taşıyacak kısımdır. 
En yaygın kullanılanlar:
- Wegen (Yüzünden, sebebiyle):
- Wegen des Wetters bleiben wir zu Hause. (Hava yüzünden evde kalıyoruz.)
- Trotz (Rağmen):
- Trotz des Regens gehen wir spazieren. (Yağmura rağmen yürüyüşe gidiyoruz.)
- Während (Sırasında, esnasında):
- Während der Prüfung darf man nicht sprechen. (Sınav sırasında konuşulmaz.)
- Anstatt / Statt (Yerine):
- Ich kaufe ein Auto anstatt eines Motorrads. (Motosiklet yerine bir araba alıyorum.)
Özet ve Öğretmen Tavsiyesi 
Genitiv konusunu toparlarsak unutmamanız gereken altın kurallar şunlardır:
- Soru kelimesi Wessen?'dir.
- Der ve Das artikelleri “des” olur ve isim -(e)s takısı alır.
- Die (dişil) ve Die (çoğul) artikelleri “der” olur, isim ek almaz.
- Özel isimlere sadece -s gelir, kesme işareti (çoğunlukla) kullanılmaz.
- Wegen, trotz, während gibi edatlar Genitiv sever.
Küçük bir ipucu: Günlük konuşma dilinde Almanlar bazen “Das Auto des Vaters” (Genitiv) yerine “Das Auto von dem Vater” (Dativ) diyebilirler. Ancak yazı dilinde, resmiyette ve sınavlarınızda Genitiv her zaman daha doğrudur ve size puan kazandırır.
Bu konuyu pekiştirmek için çevrenizdeki nesnelere bakıp “Bu kimin?” diye sorun ve Almanca cevaplamaya çalışın. Başarılar dilerim! Viel Erfolg! 