Almanca 100'e Kadar Sayılar ve Okunuş Kuralları

Kısa Bilgiler
1

Merhaba arkadaşlar! :waving_hand: Almanca öğrenme serüvenimizde bugün, günlük hayatın tam merkezinde olan bir konuya, sayılara dalış yapıyoruz. Markette fiyat sorarken, saati söylerken, telefon numaranızı verirken veya yaşınızı anlatırken sayılar her zaman karşımıza çıkacak.

Almanca sayıların mantığı başta Türkçe veya İngilizce bilenlere biraz “ters” gelebilir ama endişelenmeyin. Bu şifreyi bir kez çözdüğünüzde, yapbozun parçalarını birleştiriyormuş gibi keyif alacaksınız. Hazırsanız not defterlerinizi açın, sayıların dünyasına giriyoruz! :rocket:

0’dan 12’ye Kadar Olan Temel Sayılar (Ezber Kısmı)

Almanca sayı sisteminin temeli burasıdır. Tıpkı bir binanın temeli gibi, bu ilk 12 sayıyı ne kadar iyi öğrenirseniz, 100’e ve hatta 1000’e kadar olan sayıları o kadar rahat söylersiniz. Çünkü diğer tüm sayılar bu temelin üzerine kuruludur.

İşte en temel sayılarımız:

  • 0: null (nul)
  • 1: eins (ayns)
  • 2: zwei (svay) - Z harfinin “ts” gibi okunduğuna dikkat!
  • 3: drei (dray)
  • 4: vier (fiir) - V harfi Almancada genellikle “f” gibi okunur.
  • 5: fünf (fünf)
  • 6: sechs (zeks)
  • 7: sieben (ziibın)
  • 8: acht (aht) - Gırtlaktan gelen bir h sesi.
  • 9: neun (noyn)
  • 10: zehn (tseyn)
  • 11: elf (elf)
  • 12: zwölf (tsvölf)

:warning: Öğretmen Notu: 11 ve 12 sayılarının özel isimleri vardır (elf ve zwölf). Bunlar bir kurala uymaz, doğrudan ezberlenmelidir.

13 ile 19 Arası: “Zehn” Kuralı

Bu aralıktaki sayılar oldukça mantıklıdır. Türkçedeki “on üç” (10+3) mantığının tam tersini düşünün. Almancada önce birlik sayıyı, sonra 10 sayısını söylüyoruz. Yani “üç on” (3+10) diyoruz.

Formülümüz şu: [Rakam] + zehn

  • 13: dreizehn (drei + zehn)
  • 14: vierzehn
  • 15: fünfzehn
  • 18: achtzehn
  • 19: neunzehn

:stop_sign: Dikkat! İki Önemli İstisna:
16 ve 17 sayılarında küçük bir ses düşmesi olur. Söylemesi daha kolay olsun diye bazı harfleri atarız.

  • 16: sechzehn (sechs düşer) :cross_mark: sechszehn değil!
  • 17: siebzehn (sieben’deki “en” düşer) :cross_mark: siebenzehn değil!

20, 30, 40… Onluk Sayılar ve “-zig” Eki

20’den 90’a kadar olan tam onluk sayıları oluşturmak için genellikle sayıların sonuna “-zig” eki getirilir.

  • 20: zwanzig (Burada “zwei” biraz değişime uğrayıp “zwan” olmuştur.)
  • 40: vierzig
  • 50: fünfzig
  • 80: achtzig
  • 90: neunzig

:stop_sign: Yine İstisnalarımız Var:
Burada da 30, 60 ve 70 sayılarına dikkat etmemiz gerekiyor.

  • 30: dreißig (Dikkat! Burada “-zig” değil, “-ßig” (sz) kullanılır. Telaffuzu daha yumuşaktır.)
  • 60: sechzig (Yine “s” harfi düştü.)
  • 70: siebzig (Yine “en” eki düştü.)

Asıl Kafa Karıştıran Kısım: 21 - 99 Arası Ara Sayılar

İşte Almanca sayıların en meşhur olduğu ve öğrencilerin başta en çok zorlandığı yer burasıdır. Türkçede “Yirmi beş” (20 + 5) derken, Almancada tam tersini yaparız: “Beş ve Yirmi” deriz.

Mantık şudur:
[Birler Basamağı] + und (ve) + [Onlar Basamağı]

Sayıları sağdan sola doğru okuyormuşsunuz gibi düşünün. :brain:

Örnekler:

  • 21: einundzwanzig (bir-ve-yirmi)
    • Not: Burada “eins” kelimesindeki “s” düşer ve “ein” olur.
  • 22: zweiundzwanzig (iki-ve-yirmi)
  • 35: fünfunddreißig (beş-ve-otuz)
  • 48: achtundvierzig (sekiz-ve-kırk)
  • 83: dreiundachtzig (üç-ve-seksen)
  • 99: neunundneunzig (dokuz-ve-doksan)

Tüm bu kelimeler bitişik yazılır! Asla “neun und neunzig” diye ayırmıyoruz. Tek bir uzun kelime gibi. :writing_hand:

Ve Final: 100

Yüz demek için iki seçeneğiniz var, ikisi de doğrudur:

  • 100: hundert
  • 100: einhundert

Telaffuz ve Okunuş İpuçları :microphone:

Sayıları doğru telaffuz etmek, doğru yazmak kadar önemlidir. İşte öğretmeninizden tüyolar:

  1. “ei” Sesi: Almancada “e” ve “i” yan yana gelince (zwei, drei, eins) bu ses Türkçedeki “ay” gibi okunur. (Svay, dray, ayns).
  2. “ie” Sesi: “i” ve “e” yan yana gelince (vier, sieben) bu ses uzun bir “ii” gibi okunur. (Fiir, ziibın).
  3. “-zig” Eki: Kelime sonundaki “-ig” eki (zwanzig, vierzig), standart Almancada genellikle hafif bir “ih” veya “iş” sesi gibi okunur (svantsih). Ancak bazı bölgelerde sert bir “ik” sesi de duyabilirsiniz. Biz standart olan “ih” sesini tercih edelim.
  4. “z” Sesi: Almancada “z” harfi (zehn, zwanzig), Türkçedeki “ts” sesi gibi keskin çıkar. Tıpkı “sinek vızzzzzladı” derken değil, “pizza” derken çıkan ses gibi.

Örneklerle Pekiştirelim

Aşağıdaki sayıların oluşum mantığını inceleyelim:

  • 24: vier + und + zwanzig → vierundzwanzig
  • 57: sieben + und + fünfzig → siebenundfünfzig
  • 66: sechs + und + sechzig → sechsundsechzig (Burada dikkat! İlk 6 normal “sechs”, ikinci 60 ise s düşmüş “sechzig”)
  • 71: ein + und + siebzig → einundsiebzig (“Eins” değil “ein” kullandık!)

Özet ve Önemli Noktalar :pushpin:

Bugünkü dersimizi toparlayalım. Neleri cebimize koyup götürmeliyiz?

  • 0-12 arasını mutlaka ezberliyoruz, temelimiz bu.
  • 13-19 arasında önce birler basamağı, sonra “zehn” geliyor (16 ve 17’de harf düşmesine dikkat).
  • 21-99 arasında sayıları tersten okuyoruz: Önce küçük sayı, araya “und”, sonra büyük sayı.
  • Sayıları yazarken boşluk bırakmıyoruz, hepsini bitişik yazıyoruz.
  • 30 sayısı özeldir, “-zig” değil “-ßig” ile biter.

Sayılar konusu pratik gerektirir. Gün içinde plakalara, saatlere bakıp Almancalarını içinizden söylemeye çalışın. Bir sonraki derste görüşmek üzere, Tschüss! :waving_hand: